Jak dbać o higienę jamy ustnej psów i kotów

Właściciele zwierząt często zapominają o zębach swoich podopiecznych. Podkreślam, że zęby są tak samo ważne dla zwierząt jak zęby dla ludzi.

Zwierzęta towarzyszące sygnalizują problemy z zębami wtedy gdy na profilaktykę jest już za późno, brzydki zapach z pyszczka, brak apetytu, posmutnienie występują wtedy kiedy zmiany są bardzo zaawansowane i w jamie ustnej rozwinął się proces zapalny. Zwierzęta mają szeroką gamę problemów z uzębieniem porównywalną z problemami ludzkiej stomatologii, skupię się jednak na podstawowych informacjach dotyczących pielęgnacji i profilaktyki chorób zębów i przyzębia.

Wymiana zębów mlecznych u kociąt i szczeniąt

Kocięta i szczenięta rodzą się bez zębów, delikatne zęby mleczne pojawiają się w drugim tygodniu życia. W wieku dwóch miesięcy kocię ma 26 zębów mlecznych , szczenię – 28.

Od 4 miesiąca rozpoczyna się proces wymiany zębów mlecznych na stałe. W większości przypadków ( szczególnie u psów) proces ten przebiega bezproblemowo i może pozostać niezauważony przez właściciela. Przed upływem 7 miesięcy szczenięta i kocięta powinny zakończyć wymianę zębów, miejsce delikatnych cieńszych zębów mlecznych zastępują zęby stałe, 30 u kotów i 42 u psów. Stosunkowo często u psów, zwłaszcza ras małych występuje powikłanie procesu wymiany zębów tzw. przetrwałe zęby mleczne, zęby stałe wyrzynają się przy obecności zębów mlecznych, w skrajnych przypadkach pies ma dwa komplety zębów mleczne i stałe. Przetrwałe zęby mleczne muszą być usunięte przez lekarza weterynarii bowiem mogą powodować nieprawidłowy rozwój zębów stałych, a także sprzyjać gromadzeniu się resztek pokarmu i formowaniu się kamienia nazębnego.

Pielęgnacja zębów stałych

Z chwilą wymiany zębów mlecznych na stałe należy rozpocząć codzienną pielęgnację jamy ustnej. Należy pamiętać jednak aby przyzwyczajać zwierzę do zabiegów pielęgnacyjnych w jak najmłodszym wieku. Najlepszym zabiegiem profilaktycznym jest regularne mycie zębów, można używać past dla zwierząt, bardzo dobre wyniki można osiągnąć stosując przemywanie zębów mokrym gazikiem, łatwiej napisać niż zrobić, dlatego bardzo istotne jest przyzwyczajenia zwierzęcia do zabiegu w jak najmłodszym wieku (należy pamiętać o nagradzaniu zwierzęcia po umyciu zębów). Innym bardzo prostym sposobem jest wprowadzenie do diety karm suchych (można stosować jako dodatek do diety podstawowej), szczególnie polecane są karmy stomatologiczne, których tekstura i kształt krokieta wykazują delikatne działanie ścierające na zęby podczas rozgryzania, ponadto karmy te zawierają polifosforan sodu, związek wiążący wapń, co spowalnia powstawanie płytki i kamienia nazębnego. Skuteczne okazują się także gryzaki dentystyczne, które nie tylko mechanicznie czyszczą zęby, ale także zawierają w swoim składzie substancje odkażające bądź enzymy spowalniające rozwój kamienia nazębnego.

Zagrożenia wynikające z braku higieny jamy ustnej

Głównym zagrożeniem jakie niesie za sobą brak higieny jamy ustnej jest powstawanie kamienia nazębnego. Kamień nazębny oraz zapalenie dziąseł to najczęściej diagnozowane zmiany podczas kontrolnej wizyty u lekarza weterynarii( około 40%) Początkowo dochodzi do powstawania płytki nazębnej. Mikroorganizmy naturalnie występujące w jamie ustnej ( ponad 3000 gatunków bakterii) łącząc się ze składnikami śliny tworzą osad na powierzchni zębów, jeżeli osadu nie usuniemy poprzez mycie zębów lub stosowanie innych zabiegów ścierających , ulegnie on mineralizacji pod wpływem wapnia obecnego w ślinie i przekształci się w kamień nazębny widoczny jako brązowy twardy osad na powierzchni zębów, na tym etapie nie da się go usunąć i potrzebna jest interwencja w gabinecie weterynaryjnym.

Rozwój bakterii prowadzi do zapalenia dziąseł( ból, zaczerwienienie, obrzęk), zwierzę odczuwa dyskomfort traci apetyt i chęć do zabawy. Pozostawienie zębów bez interwencji na tym etapie prowadzi w konsekwencji do 3 stadium choroby, dochodzi do chwiania a nawet utraty zębów, powstawania ropni w okolicy korzenia zęba, a także wtórnych infekcji bakteryjnych, przedostające się do krwioobiegu bakterie mogą dotrzeć do serca, płuc, nerek oraz wątroby.

Kluczową rolę w profilaktyce chorób zębów i przyzębia małych zwierząt odgrywają sami opiekunowie. Pamiętajmy o zębach naszych podopiecznych codziennie!

Lek.wet. Beata Chodakowska